Verjum meiri tíma í að ræða við börnin

Dr. Sigrún Aðalbjarnardóttir, prófessor við Uppeldis- og menntunarfræðideild Menntavísindasviðs.

„Foreldrar eru almennt meðvitaðir um hvað uppeldið skiptir miklu og samfélagið tekur mun meira mið af rétti barna fyrir öryggi og til þroska en fyrir aðeins nokkrum áratugum. Um leið er okkur öllum hollt að huga að því sem við getum gert betur; við getum alltaf gert betur,“ segir dr. Sigrún Aðalbjarnardóttir, prófessor við Uppeldis- og menntunarfræðideild Menntavísindasviðs.

Sigrún verður með örnámskeið um uppeldi barna og unglinga fyrir foreldra í stofu H-101 í Stakkahlíð, húsnæði Menntavísindasviðs, miðvikudaginn 7. september 2011 kl. 20-22. Námskeiðið, sem ber yfirskriftina „Ræðum saman heima: Uppeldisaðferðir foreldra og velferð barna og unglinga“, er eitt fjögurra örnámskeiða sem Menntavísindasvið býður upp á á miðvikudagskvöldum í september, en sviðið fagnar aldarafmæli Háskóla Íslands með veglegri dagskrá og viðburðum í mánuðinum. 

 

Sigrún segir foreldra vilja börnum sínum allt það besta og sé umhugað um velferð þeirra. Beðin um að nefna hvað helst skorti í uppeldisaðferðum íslenskra foreldra segir hún að foreldrar geti lagt sig mun betur fram í því að ræða við börnin. „Verja meiri tíma í að ræða saman um lífið og tilveruna. Samvera, spjallstundir eru þroskandi og skemmtilegar ekki aðeins fyrir börnin heldur einnig foreldrana. Þau koma okkur sífellt á óvart með skemmtilegum pælingum sínum,“ segir Sigrún.

Mikilvægt að byggja upp gagnkvæmt traust

Á örnámskeiðinu mun Sigrún huga sérstaklega að því hvernig vinna eigi með ágreiningsmál við börn.  „Þegar upp kemur ágreiningur við börnin eru algengustu mistök foreldra að byrja á því að skamma þau. Slík viðbrögð setja börnin í varnarstöðu, þau hrökkva í lás, finnst jafnvel mamma og pabbi ósanngjörn og þá er mun erfiðara að fá þau til að til samstarfs við að leysa málið. Vænlegara er að leita á opinn hátt eftir skoðun þeirra, hvað þeim finnst um málið, lýsa síðan sinni afstöðu og skapa þannig umræðugrundvöll. Á þann hátt er líklegra að börnin finni foreldrar þeirra bera virðingu fyrir skoðunum þeirra og að umhyggja foreldra fyrir þeim er leiðarljósið. Með því móti skapast andblær ástúðar og reglu sem einkennir jákvæðan aga,“ segir Sigrún enn fremur.

Sigrún hyggst einnig ræða um börn og unglinga og vímuefnaneyslu. En hver er að hennar mati lykillinn að halda þeim sem lengst frá slíku? „Ljóst er að vímuefnaneysla foreldra og vinahópsins skiptir miklu máli. Uppeldisaðferðir foreldra skipta líka miklu eins og rannsóknir, bæði okkar hér á landi og um allan heim, sýna. Þar kemur fram að börn eru ólíklegri til að neyta vímuefna í óhófi ef þau alast upp við það að foreldrar þeirra ætlast til að þau sýni þroskaða hegðun og leggja áherslu á samræður við börnin. Þeir setja jafnframt skýr mörk um hvað er tilhlýðilegt og hvað ekki, nota til þess útskýringar og hvetja börnin til að skýra út sjónarmið sín. Gagnkvæmt traust myndast á milli foreldranna og barnanna sem er svo mikilvægt. Samstarf þeirra sem koma að uppeldi barnsins skiptir einnig miklu um að halda unglingum sem lengst frá vímuefnaneyslu: samstarf foreldra, félagasamtaka, skóla  og annarra sviða sveitarfélagsins og þjóðfélagsins sem snerta uppeldi og menntun,“ segir Sigrún.

Sem fyrr segir er námskeið Sigrúnar það fyrsta af fjórum slíkum í september. Miðvikudaginn 14. september verður námskeið um áhrif tónlistarnáms á heila, þann 21. september um börn og næringu og 28. september verður fjallað um sjálfbæra þróun og sjálfbærnimenntun í nýrri aðalnámskrá.

deila á facebook